Przegląd działań w zakresie reagowania na incydenty i odzyskiwania awaryjnego
Naruszenia bezpieczeństwa i cyberprzestępstwa stają się coraz bardziej wyrafinowane, co sprawia, że strategia ochrony danych staje się kluczowym czynnikiem dla przetrwania Twojej firmy. Nieoczekiwane awarie sprzętu mogą uniemożliwić użytkownikom dostęp do Twoich usług i stać się prawdziwą katastrofą, jeśli nie dysponujesz kompleksowym rozwiązaniem do ochrony danych. Nawet zwykły błąd ludzki, taki jak niezamierzona modyfikacja lub usunięcie danych, może całkowicie zakłócić codzienne działania.
Niezależnie od sytuacji, umiejętność szybkiego reagowania na sytuacje awaryjne może pomóc w skróceniu przestojów, a tym samym zminimalizowaniu strat, zarówno finansowych, jak i wizerunkowych. Właśnie dlatego tak ważne jest posiadanie starannie opracowanego planu reagowania na incydenty i odzyskiwania awaryjnego. Poniżej przedstawiamy krótki zarys tego, co warto wiedzieć na temat reagowania na incydenty i odzyskiwania awaryjnego.
Czym jest reagowanie na incydenty?
Reagowanie na incydenty można zdefiniować jako zbiór działań, które można podjąć w celu zaradzenia różnego rodzaju naruszeniom bezpieczeństwa. Zdarzenia te, nazywane również incydentami informatycznymi lub incydentami bezpieczeństwa, należy rozwiązywać w sposób pozwalający skrócić czas odzyskiwania sprawności systemu i obniżyć związane z tym koszty. Aby ograniczyć ryzyko i być przygotowanym na jak najszerszy zakres zdarzeń, potrzebny jest szczegółowy i kompleksowy plan reagowania na incydenty. Jest to zestaw procedur i działań, które należy podjąć w przypadku wykrycia naruszenia bezpieczeństwa. Specjalista ds. reagowania na incydenty ma za zadanie zapewnić jednolite podejście i dopilnować, aby żaden z określonych kroków nie został pominięty. Kolejnym ważnym zadaniem jest ustalenie źródła problemu, aby zapobiec podobnym incydentom w przyszłości. Wreszcie ważne jest regularne aktualizowanie planu reagowania na incydenty, aby mieć pewność, że uwzględnia on zarówno stale ewoluujące cyberzagrożenia, jak i aktualne potrzeby infrastruktury.
Rodzaje zagrożeń bezpieczeństwa
Jedną z kluczowych zasad reagowania na incydenty i odzyskiwanie awaryjne jest staranne opracowanie planu działań obejmującego jak najwięcej scenariuszy odzyskiwania. Oczywiście kluczowe znaczenie ma zrobienie tego przed wystąpieniem katastrofy, kiedy taki plan jest pilnie potrzebny. Na początek należy uważnie przyjrzeć się rodzajom incydentów bezpieczeństwa. Oto niektóre z najczęstszych:
- Atak DDoS
Celem ataku typu distributed denial-of-service (DDoS) jest zakłócenie działania usług i ruchu na docelowym serwerze, w sieci lub na stronie internetowej. Aby przeprowadzić atak, potrzebna jest sieć komputerów zainfekowanych złośliwym oprogramowaniem, czyli botnet. Atakujący zdalnie kontroluje boty i wysyła im niezbędne instrukcje. Podczas ataku DDoS maszyny w botnecie zaczynają wysyłać jednoczesne żądania do celu. Zalew złośliwego ruchu może potencjalnie spowolnić lub całkowicie zawiesić system docelowy. Jeśli atak DDoS zakończy się sukcesem, uniemożliwia on użytkownikom dostęp do usługi i często powoduje znaczne straty finansowe, a także utratę lub kradzież wrażliwych danych.
- Złośliwe oprogramowanie i oprogramowanie wymuszające okup
Złośliwe oprogramowanie to szerokie pojęcie, które odnosi się do wirusów, robaków, oprogramowania szpiegującego i innych rodzajów złośliwych programów. W niektórych przypadkach może działać w stosunkowo nieszkodliwy sposób (zmieniać tło ekranu lub usuwać pliki), ale czasami pozostaje ukryte i kradnie poufne informacje. Oprogramowanie wymuszające okup stanowi podgrupę złośliwego oprogramowania, a kluczową różnicą jest to, że użytkownik systemu otrzymuje powiadomienie z żądaniem zapłaty okupu. Na przykład ofiara może zauważyć, że jej dyski lub pliki zostały zaszyfrowane, podczas gdy atakujący zazwyczaj obiecuje przywrócić komputer do poprzedniego stanu po otrzymaniu płatności.
Specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa stanowczo twierdzą, że firmy nigdy nie powinny płacić w takich przypadkach. Ze swojej strony podkreślamy, że odpowiednie rozwiązanie do wykonania kopii zapasowej stanowi skuteczną broń przeciwko oprogramowaniu wymuszającemu okup. W końcu głównym powodem, dla którego ofiara może zapłacić okup, jest brak alternatywy.
- Phishing
Jest to forma cyberoszustwa, której celem jest uzyskanie dostępu do danych osobowych (PII). Z reguły atakujący wykorzystują techniki inżynierii społecznej. Ofiara może otrzymać wiadomość e-mail lub SMS-a albo natknąć się na post w mediach społecznościowych zawierający link do strony, na której odwiedzający są proszeni o podanie swoich danych osobowych. Głównym celem jest przekonanie ofiary, że ma do czynienia z renomowanym podmiotem, takim jak bank, agencja rządowa lub legalna organizacja. Reakcja na incydent w przypadku ataku phishingowego powinna obejmować zarówno fazę przygotowawczą, jak i fazę po incydencie. Ważne jest również edukowanie współpracowników, aby potrafili rozpoznać oznaki próby phishingu i uniknąć narażania sieci na ryzyko.
- Zagrożenie wewnętrzne
Zagrożenia bezpieczeństwa tego typu pochodzą od osób związanych z procesami organizacyjnymi, takich jak pracownicy, byli pracownicy, osoby trzecie, kontrahenci, partnerzy biznesowi i tak dalej. W większości przypadków głównym czynnikiem motywującym jest osobista korzyść. Czasami jednak złośliwi pracownicy chcą zaszkodzić organizacji i zakłócić jej działalność z zemsty.
Częstym scenariuszem jest kradzież danych na zlecenie podmiotów zewnętrznych, takich jak konkurenci lub partnerzy biznesowi. Nieostrożni pracownicy, którzy niewłaściwie obchodzą się z danymi lub instalują nieautoryzowane aplikacje, również stanowią zagrożenie. Innymi słowy, należy dokładnie przeanalizować wszystkie możliwe wektory ataku, aby opracować kompleksowe plany reagowania na incydenty i odzyskiwania awaryjnego. Ponownie, szkolenie pracowników i wdrożenie zestawu procedur bezpieczeństwa to dwa ważne kroki, które mogą pomóc w ochronie sieci firmowej.
Plan reagowania na incydenty a plan odzyskiwania awaryjnego: jaka jest różnica?
Mówiąc najprościej, plan reagowania na incydenty powinien być włączony do planu odzyskiwania awaryjnego. Są to dwa elementy kompleksowo opracowanej strategii ochrony danych. Częstym błędem jest tworzenie tych dwóch planów niezależnie od siebie. Właściwym podejściem jest opracowanie, wdrażanie i przetestowanie ich jako całościowego zestawu środków mających na celu ochronę bezpieczeństwa i integralności danych. Jednocześnie, mimo że cele planów reagowania na incydenty i odzyskiwania awaryjnego są ze sobą powiązane, nie są one tożsame.
Kluczowa różnica między planami reagowania na incydenty a planami odzyskiwania awaryjnego polega na rodzaju zdarzeń, których dotyczą. Jak wyjaśniono powyżej, plan reagowania na incydenty odnosi się do zakresu działań, które należy podjąć podczas incydentu. Określa on role i obowiązki zespołu reagowania na incydenty w celu zapewnienia sprawnego przebiegu procesów reagowania na incydenty. Z kolei plan odzyskiwania awaryjnego koncentruje się na przywróceniu środowiska produkcyjnego do stanu operacyjnego po wystąpieniu incydentu i pomyślnym usunięciu wszelkich spowodowanych szkód.
Warto zauważyć, że lukom w zabezpieczeniach, błędom ludzkim i awariom technologicznym można zapobiec, dlatego ponownie podkreślamy znaczenie szkoleń pracowników. Oprócz tego należy przeanalizować potrzeby swojego środowiska i upewnić się, że plany są do nich dostosowane. Należy rozważyć przygotowanie planu dostosowanego do ewentualnej awarii maszyny wirtualnej, sieci, chmury, centrum danych itp. Na przykład skuteczne rozwiązanie do ochrony danych może zaoszczędzić sporo czasu i kosztów. Oprócz tego istnieje ryzyko, że katastrofa dotknie serwer fizyczny, biuro, cały budynek, a nawet region. Chociaż niektóre z tych scenariuszy mogą wydawać się mało prawdopodobne, lepiej być przygotowanym na jak najszerszy zakres nieoczekiwanych zdarzeń.
W ten sposób celem zarówno planów reagowania na incydenty, jak i planów odzyskiwania awaryjnego jest zminimalizowanie skutków nieoczekiwanego zdarzenia, przywrócenie sprawności i jak najszybszy powrót do normalnego poziomu produkcji. Ponadto oba zawierają element uczenia się: ważne jest zidentyfikowanie źródeł problemu i w ten sposób podjęcie decyzji, jak zapobiegać podobnym incydentom w przyszłości. Główna różnica polega na ich głównych celach. Celem planu reagowania na incydenty jest ochrona wrażliwych danych podczas naruszenia bezpieczeństwa, podczas gdy plan odzyskiwania awaryjnego służy zapewnieniu ciągłości procesów biznesowych po zakłóceniu usług. Dobrą praktyką jest oddzielne dokumentowanie obu planów. Ułatwi to proces tworzenia dokumentacji, a także pozwoli szybciej określić odpowiedni zakres działań, zarówno podczas testów, jak i w rzeczywistych sytuacjach.
Wnioski
Rzeczywiście, plany reagowania na incydenty i plany odzyskiwania awaryjnego mają ze sobą wiele wspólnego. W końcu oba mają na celu zminimalizowanie skutków nieprzewidzianego zdarzenia. Jednak właściwą praktyką jest stworzenie dwóch oddzielnych dokumentów. Chociaż może się wydawać, że posiadanie jednego dokumentu obejmującego wszystkie możliwe scenariusze jest lepszym pomysłem, skonsolidowane plany mogą być zbyt ogólnikowe i zawierać sprzeczności.
Poza tym długie i złożone dokumenty są trudne w nawigacji, zwłaszcza w sytuacji awaryjnej. Wreszcie, łatwiej jest zarządzać i aktualizować dwa oddzielne, krótkie dokumenty niż jeden duży. Jednocześnie należy pamiętać, że reagowanie na incydenty i odzyskiwanie awaryjne nie są dwiema odrębnymi dziedzinami.
Jeśli uda się skutecznie zintegrować plan reagowania na incydenty z planem odzyskiwania awaryjnego, będzie można reagować na każdą awarię w szybszy i bardziej efektywny sposób.
